Nieuwe spelregels voor schenk- en erfbelasting: wat gaat er veranderen?

Estate planning draait om vooruitkijken. Beslissingen die u vandaag neemt, kunnen pas jaren later hun financiële effect laten zien. Juist daarom is het belangrijk om oog te houden voor nieuwe spelregels. En die zijn onderweg.

Op 12 januari 2026 stuurde de Staatssecretaris van Financiën een brief aan de Tweede Kamer met een voorstel om de forfaits in de schenk- en erfbelasting te moderniseren. Hoog tijd ook, want deze regels stammen nog uit 1980. En laten we eerlijk zijn: de wereld van rente, levensverwachting en vermogensplanning ziet er anno 2026 echt anders uit.

Wat is het probleem met de huidige regels?

Veel fiscale berekeningen gaan nu nog uit van aannames die allang niet meer realistisch zijn. Rentes waren vroeger hoog, mensen leefden korter en vermogen werd anders ingezet. Die mismatch wil de wetgever nu rechtzetten.

De bedoeling is om de forfaits per 1 januari 2028 beter te laten aansluiten bij:

• de marktrente
• de huidige levensverwachting

Wat betekent dat concreet? Een paar voorbeelden

Om het tastbaar te maken, een paar situaties die veel voorkomen in de praktijk:

1. Schenking onder schuldigerkenning
   Bij een schenking onder schuldigerkenning (oftewel: “papier schenken”) wordt nu fiscaal gerekend met een forfaitaire rente van 6%. Dat percentage voelt in de huidige rentemarkt behoorlijk uit de tijd.
   In het voorstel wordt deze rente verlaagd, naar vermoedelijk circa 3%. Dat kan grote invloed hebben op:

• de jaarlijkse rentelast
• de fiscale waardering van de schenking
• de uiteindelijke erfbelasting

2. Vruchtgebruik bij schenken of erven
   Bij het schenken van vermogen waarbij iemand het vruchtgebruik behoudt (bijvoorbeeld ouders die inkomsten blijven ontvangen), wordt de waarde van dat vruchtgebruik berekend met vaste tabellen.
   Omdat mensen tegenwoordig langer leven, kan een aangepaste levensverwachting betekenen dat:

• het vruchtgebruik meer waard wordt
• en het bloot eigendom minder
  Dat kan de belastingdruk verschuiven.

3. Lijfrentes en periodieke uitkeringen
   Ook bij lijfrentes of andere periodieke uitkeringen speelt de combinatie van rente en levensverwachting een grote rol. Nieuwe aannames kunnen ervoor zorgen dat deze rechten:

• fiscaal hoger of lager worden gewaardeerd
• anders uitpakken bij overlijden dan nu wordt verwacht

Waarom dit nú al relevant is

Hoewel de ingangsdatum pas 2028 is, kunnen deze wijzigingen gevolgen hebben voor:

• bestaande estate planning-structuren
• schenkingen die al zijn gedaan maar nog doorwerken
• plannen die u misschien juist nú overweegt

Soms is afwachten verstandig, soms juist niet. Timing wordt mogelijk belangrijker dan ooit.

En hoe nu verder?

Het gaat op dit moment nog om een voorstel. De Tweede Kamer zal hierover debatteren en er kunnen nog aanpassingen volgen.

S.O.S. advies volgt de ontwikkelingen op de voet. Zodra de regels definitief worden vastgesteld, zullen wij u tijdig en helder informeren.