Wie blijft er in de woning na een scheiding? Dit zijn de financiële gevolgen

Een scheiding brengt veel emoties met zich mee. Tegelijkertijd moeten er belangrijke keuzes worden gemaakt. Eén van de grootste vragen is vaak: wat gebeurt er met ons huis?
Voor veel mensen is de woning niet alleen een financiële investering, maar ook een plek vol herinneringen. Toch moeten er duidelijke afspraken worden gemaakt. Wie blijft er wonen? Kan dat financieel? En wat gebeurt er met de overwaarde?

Wie blijft er in de woning?

Wanneer één van beide partners in de woning wil blijven wonen, moet eerst worden bekeken of dit financieel haalbaar is. De hypotheekverstrekker zal beoordelen of het inkomen voldoende is om de volledige hypotheek alleen te dragen.

Is dat mogelijk? Dan kan de hypotheek vaak op naam van één persoon worden gezet. De andere partner wordt vervolgens uitgekocht voor zijn of haar aandeel in de woning.

Daarbij is het belangrijk om ook goed te kijken naar de hypotheekrente. Neemt één partner de hypotheek over, dan kan de rente, de looptijd of de hypotheekvorm wijzigen. Behoudt de partner die in de woning blijft wonen de bestaande hypotheekrente en is deze lager dan de huidige marktrente, dan kan dit een financieel voordeel opleveren. Ook dat voordeel moet worden meegenomen en besproken bij de afspraken over de woning en de eventuele uitkoop. Daarnaast moet worden beoordeeld welk deel van de hypotheekrente nog aftrekbaar is en of de nieuwe maandlasten op langere termijn betaalbaar blijven.

Wat gebeurt er met de overwaarde?

Wanneer een woning meer waard is geworden dan de openstaande hypotheek, is er sprake van overwaarde.
Een eenvoudig voorbeeld:

• Waarde woning: € 450.000
• Openstaande hypotheek: € 300.000
• Overwaarde: € 150.000

Als beide partners recht hebben op de helft, heeft ieder recht op € 75.000. Blijft één van de partners in de woning wonen, dan zal deze de ander meestal moeten uitkopen voor zijn of haar aandeel.

En als er onderwaarde is?

Het tegenovergestelde kan ook voorkomen. Wanneer de woning minder waard is dan de hypotheekschuld, ontstaat er een restschuld.

Ook hierover moeten afspraken worden gemaakt. Wie neemt welk deel van de schuld voor zijn rekening? En wat gebeurt er als de woning wordt verkocht? Juist in deze situaties is deskundig advies belangrijk.

Verkopen kan soms de beste oplossing zijn

Niet altijd is het financieel mogelijk om de woning over te nemen. In dat geval kan verkoop van de woning de meest verstandige keuze zijn.

Hoewel dit vaak een moeilijke beslissing is, biedt het soms wel duidelijkheid en ruimte om opnieuw te beginnen. De opbrengst of eventuele restschuld wordt vervolgens verdeeld volgens de gemaakte afspraken.

Vergeet de fiscale gevolgen niet

Bij afspraken over de woning wordt vaak vooral gekeken naar de vraag wie er blijft wonen en hoe de overwaarde wordt verdeeld. Logisch, want dat zijn grote beslissingen. Toch is het minstens zo belangrijk om stil te staan bij de fiscale gevolgen. Die kunnen namelijk invloed hebben op uw maandlasten, uw belastingaangifte en soms ook op uw toeslagen.

• Blijft de hypotheekrente aftrekbaar als één van u de woning overneemt?
• Wat betekent verkoop of overname van de woning voor de eigenwoningregeling?
• Zijn er schenkingen van ouders gebruikt voor de aankoop van de woning? Dan is het belangrijk om te controleren welke voorwaarden daarbij gelden.
• Verandert uw inkomen, vermogen of huishoudsamenstelling? Dan kan dit gevolgen hebben voor toeslagen, zoals zorgtoeslag of kindgebonden budget.
• Moeten spaargeld, beleggingen, leningen of andere schulden worden verdeeld?
• En hoe verwerkt u de scheiding uiteindelijk in de belastingaangifte?

Deze onderwerpen lijken misschien minder urgent dan de keuze over de woning zelf, maar kunnen op langere termijn veel verschil maken. Door ze vooraf goed in kaart te brengen, voorkomt u dat u later wordt verrast door hogere lasten, minder aftrek of een wijziging in toeslagen.

Rust en duidelijkheid in een onzekere periode

Een scheiding is al ingrijpend genoeg. Juist daarom is het belangrijk om tijdig inzicht te krijgen in de financiële mogelijkheden en gevolgen. Zo voorkomt u verrassingen en kunt u weloverwogen keuzes maken voor de volgende fase van uw leven.

Heeft u vragen over de financiële gevolgen van een scheiding of wilt u weten welke mogelijkheden er zijn rondom uw woning? De specialisten van SOS Advies denken graag met u mee.